اساتید معماری
خلاصه :
استاد حسين زمرشيدي در 1318 در مشهد به دنيا آمد و تحصيلات ابتدايي را در همان
شهر به پايان برد. سپس همراه پدرش حاج محمد معمار كه از اساتيد بنام خراسان بود به
فراگيري شغل پدري در بناي خواجه ربيع پرداخت. پس از طي مراحلي در نوجواني به حق
استادي سرآمد در معماري اسلامي گرديد. آثار فراواني از معماري و كاشي كاري در بقعه
خواجه ربيع، گنبد سبز مشهد، بقعه امام زاده محمد محروق و شيخ عطار در نيشابور و
بقعه شيخ احمد جامي در تربت جام از يادگارهاي استاد زمرشيدي است. زمر شيدي پس از
معماري اسلامي به بنايي روي آورد و چندي نگذشت كه در زمينه ساختمان سازي استادي
ماهر شد. او شب ها به تحصيل علم پرداخت و تا سوم متوسطه را در مشهد سپري كرد. سپس
به تهران آمد و پس از آزمون رشته استاد كاري توسط هيئت آلماني در هنرستان صنعتي
تهران سابق ( ايران و آلمان ) به عنوان استاد كار آموزشي استخدام شد و هم زمان در
رشته ساختمان نيز ادامه تحصيل داد و در سال 1350 فارغ التحصيل شد. سپس به آلمان رفت
و در رشته هاي عمومي ساختمان و تربيت دبير فني رشته ساختمان در دانشگاه برلين ادامه
تحصيل داد. پس از بازگشت به وطن به عنوان هنرآموز رشته ساختمان در هنرستان تهران به
كار ادامه داد و 16 جلد كتاب درسي سال هاي اول تا چهارم رشته ساختمان را براي
هنرستانهاي كشور تاليف كرد.از نظام پنجساله در رشته عمران نيز چهار جلد كتاب درسي
براي هنرستانها تاليف كرده است . حسين زمرشيدي از جمله معماراني است كه به معماري
غني ايراني عشق مي ورزد و به همين دليل تاليفات با ارزشي در معماري سنتي و اسلامي
به جامعه علمي ايران تقديم داشته است. كه مورد توجه بسيار فراوان ساير كشورهاي
مسلمان از جهت كاربرد در آثار معماري اسلامي آنها نيز واقع شده و تعدا آنها به 10
جلد مي رسد .
نامبرده هم اكنون در دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي با رتبه علمي
دانشياري به تدريس و تحقيق مشغول مي باشد.
گروه : هنر
رشته :
معماري سنتي
گرايش : هنرهاي قدسي
والدين و انساب : پدر
حسين زمرشيدي حاج محمد معمار ،معماري زبردست از مردم مشهد بوده است و نام مادر
محترمشان حاجيه خانم مريم بهاريان شرقي است.ايشان يك برادر بنام مهندس علي زمرشيدي
و دو خواهر بنامهاي مهري و نسيرين زمرشيدي دارد.
خاطرات کودکي : حسين زمر
شيدي از دوران كودكي خود چنين ياد مي كند:" ده ساله بودم كه پدرم تابستان مرا با
خود به بقعه خواجه ربيع برد.زلزله گنبد آسيب فرارواني به آن رسانده بود.بطوري كه
شكستهايي به آن داده بود و قرار بود كه توسط پدرم بازسازي شود وقتي پوشش گنبد به
ختم شانه رسيده بود پدرم كوزه اي و بطري كوچكي در دست داشت .همه كارگران و استادان
را كه حدود 24 نفر مي رسيد جمع كرد و كاغذ تا شده اي را درون بطري انداخت و سر آنرا
چوب پنبه گذاشت و لاك ذوب شده اي سر آن ريخت و در كوزه را با پوست گوسفند بست و
كوزه را درون پوشش گنبد گذاشت و با رعايت فاصله اي دور و اطراف آن را چيدند.بعد از
اتمام كار از پدر سوال كردم ،اين كار يعني چه؟ پدر چوا ب داد هر وقت گنبد را خراب
كنند ،كوزه و محتواي آن ياد آور تاريخ ساخت قبلي آن است."
اوضاع اجتماعي و
شرايط زندگي : حسين زمرشيدي در سال 1318ه.ش در خانواده معماري يپشه زاده شد. او
از كودكي در فضايي كه ارتباط مستقيمي با معماري اسلامي داشت پرورش يافت تشويقها
ومهارت پدر ، در پيشرفت هاي بعدي استاد زمرشيدي بسيار موثر افتاد.
تحصيلات
رسمي و حرفه اي : حسين زمرشيدي فنون معماري اسلامي را در كنار پدر خود در
نماسازي گنبد و بقعه خواجه ربيع و نيز ساخت گبند و تزيينات شيخ مومن استرآبادي و
... آموخت. زمر شيدي پس از معماري اسلامي به بنايي روي آورد و چندي نگذشت كه در
زمينه ساختمان سازي استادي ماهر شد. او شب ها به تحصيل علم پرداخت و تا سوم متوسطه
را در مشهد سپري كرد. سپس به تهران آمد و پس از آزمون رشته استاد كاري توسط هيئت
آلماني در هنرستان صنعتي تهران سابق ( ايران و آلمان ) به عنوان استاد كار آموزشي
استخدام شد و هم زمان در رشته ساختمان نيز ادامه تحصيل داد و در سال 1350 فارغ
التحصيل شد. سپس به آلمان رفت و در رشته هاي عمومي ساختمان و تربيت دبير فني رشته
ساختمان در دانشگاه برلين ادامه تحصيل داد.
خاطرات و وقايع تحصيل : حسين
زمرشيدي در دوره ديپلم ساختمان همواره شاگردي ممتاز بود.وي با وجود داشتن همسر و
فرزند و زندگي كه تا حدودي سخت بود ولي به درس خواندن خود ادامه داد و در آلمان نيز
بعلت علاقه فراوان به تحصيل از شاگردان ممتاز آنجا بوده و اين امر باعث حسادت
دانشجويان آلماني مي شد چرا كه در درس رسم فني و قشه بدون ادعا فوق العاده بود و
هميشه موردتوجه اساتيد آلماني خود قرار مي گرفت.
فعاليتهاي ضمن تحصيل :
حسين زمرشيدي علاوه بر تحصيل، به تحقيق نظري و عملي ( اجراي طرحها و بناهاي در
معماري) اسلامي ايران مي پرداخت.
استادان و مربيان : اساتيد و مربيان
حسين زمرشيدي به قرار زير مي باشند:
زنده يادان : پدر برگوارش، استاد مهدي تشكري
اصفهاني ،استاد جواد تقوايي ،استاد علي ناجي ،استاد غلامحسين يزدي ،استاد علي خالو
.
مهندس دارا بهشتي (در دوران تحصيل) و پروفسور ميتچ (از اساتيد
آلماني)
هم دوره اي ها و همکاران : مهندس رضا دهشيدي (معاون عمران سابق
بارگاه حضرت رضا (ع) )،دكتر علي اصغر وطني اسكويي ،دكتر موسي مظلوم و دكتر غلامحسين
معماريان از همدوره ايها و همكاران حسين زمر شيدي مي باشند.
همسر و فرزندان :
حسين زمرشيدي متاهل است وي خود را مديون همسر ش كه همپاي وي در طول تحصيل و
زندگي اش بوده مي داند.
وقايع ميانسالي : حسين زمرشيدي پس از فراغت از
تحصيل و بازگشت از آلمان، عضو هئيت علمي دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي
شد.
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : حسين زمرشيدي پس از بازگشت از آلمان به
عضو يت هئيت علمي دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي در آمد كه اكنون به عنوان دانشيار
در دانشگاه مذكور مشغول به فعاليت است. وي علاوه بر آن عضو هئيت تحريريه بسياري از
مجلات معتبر معماري و ميراث فرهنگي و نيز عضو مجامع علمي مختلف از جمله فرهنگستان
هنرايران مي باشد.
فعاليتهاي آموزشي : حسين زمرشيدي پس از اخذ فوق ليسانس
معماري از دانشگاه برلين و بازگشت به ايران، به عضويت هئيت علمي دانشگاه تربيت دبير
شهيد رجايي در آمد و از آن پس به تدريس و تاليف و تحقيق مي پردازد.
ساير
فعاليتها و برنامه هاي روزمره : حسين زمرشيدي علاوه بر تدريس، به مطالعه، تحقيق
و تاليف آثاري در زمينه معماري سنتي اسلامي ايران و جهان و همچنين به عكس برداري از
آثار معماري ايران و مكانها و بنا هاي ارزشمند معماري از جهات مختلف (تاريخ ،طرح و
اجراو غيره ) مي پردازد.ايشان به ورزش در روزانه بصورت پياده وري نيز علاقه
دارد.
همفکران فرد : حسين زمرشيدي با مرحوم دكتر محمد كريم پيرنيا ، دكتر
محمد مهدي هراتي ،دكتر حسين ياوري و دكتر منصور فلامكي از همفكري نزديكي برخوردار
است.
آرا و گرايشهاي خاص : حسين زمرشيدي در معماري، به معماري سنتي
اسلامي در ايران توجه ويژه اي دارد و اجزايي چون طاق و قوس و گره چيني را مورد
پژوهش قرار داده است.
جوائز و نشانها : حسين زمرشيدي درسال 1381 دردومين
همايش چهره هاي ماندگار، به عنوان چهره ماندگار در عرصه معماري سنتي برگزيده و
معرفي شد.از ديگر جوايز وي مي توان به چند مورد زير اشاره كرد:
- نشان درجه سه
دانش در سال 1383 از سوي رياست محترم جمهوري جناب آقاي خاتمي به همراه 50 سكه تمام
بهار آزادي
- چاپ تمبر در سال 1382
- دريافت لوح تقدير و جايزه از سوي
مسئولين و چندين وزير براي 69 بار
- برزگداشت از طرف سازمان فرهنگي و هنري
شهرداري تهران در سال 1380
- بزرگداشت در روز معلم در سال 1380 از طرف دانشگاه
شهيد رجايي
- بزرگداشت در سال 1384 از طرف سازمان اوقاف و امورخيريه
-
هزينه سفر به چهار كشور آسياي ميانه
چگونگي عرضه آثار : حسين زمرشيدي
مقالات علمي و كتب فراواني درزمينه اسلامي نگاشته است و تعدادي تابلو از نقوش و
كاشي معرق از ديگر آثار وي بشمار مي رود.
آثار حسين زمرشيدي به شرح زير
است:
- 22 جلد كتاب هاي درسي رشته عمران از مقطع هنرستان تا دانشگاه
- 11 جلد
كتاب ارزشمند معماري سنتي و خصوصااسلامي كه عموما نفيس و رنگي مي باشند.
- 68
مقاله بلند ارزشمنددر زمينه عمران و معماري كه تعدادي از آنها چاپ و برخي آماده چاپ
مي باشند.
- خلق 30 تابلو از هنرهاي قدسي معماري اسلامي ايران به شكل تابلوي
معرق و غيره كه وقف موزه سعد آباد شده است.
آثار :
1 16جلد از كتب درسي
2 اجراي ساختمان
(عناصر و جزئيات)
3 پيوند و نگاره در آجر
كاري
4 تعمير و نگهداري ساختمان
5 رسم فني و
نقشه كشي جامع عمران
6 طاق و قوس در معماري
ايران
7 كارگاههاي رشته عمران و خودكفائي نظام
پنجساله
8 كارهاي عمومي
9 كاشيكاري در
ايران
10 گره چيني در معماري سلامي و هنرهاي
دستي
11 مسجد معماري در ايران
12 معماري
ايران
13 معماري ايران، اجراي ساختمان با مصالح
سنتي
14 معماري ايران، مصالح شناسي
سنتي
15 مقالات عملي و كتب فراوان ديگر در زمينه
اسلامي
16 نقش آجر و كاشي در نماي مدارس
جواد اسدی